Γιατί αναβάλλεται η απόδοση φόρων των Τραπεζών

 

Γιατί αναβάλλεται η απόδοση φόρων των Τραπεζών

Γιατί αναβάλλεται η απόδοση φόρων των Τραπεζών και μέχρι πότε θα ισχύει αυτό, και ποια είναι η κερδοφορία των τελευταίων χρόνων

Η «αναβολή» φόρων των ελληνικών τραπεζών αφορά κυρίως τον λεγόμενο αναβαλλόμενο φόρο / αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση (Deferred Tax Credits - DTCs). Πρόκειται για μηχανισμό που δημιουργήθηκε στα χρόνια της κρίσης και των μνημονίων ώστε να μη χρειαστούν νέες κρατικές διασώσεις ή άμεσες αυξήσεις κεφαλαίου στις τράπεζες μετά το PSI και τα τεράστια «κόκκινα δάνεια».

Τι είναι πρακτικά ο αναβαλλόμενος φόρος

Οι τράπεζες εμφάνισαν τεράστιες ζημιές την περίοδο 2010–2015:

• από το PSI,

• από διαγραφές δανείων,

• από ανακεφαλαιοποιήσεις,

• από προβλέψεις για NPLs.

Το κράτος τους επέτρεψε να μεταφέρουν αυτές τις ζημιές στο μέλλον ως «φορολογική πίστωση». Δηλαδή:

• αντί να πληρώνουν άμεσα πλήρη φόρο στα μελλοντικά κέρδη,

• συμψηφίζουν παλιές ζημιές με μελλοντικά κέρδη.

Έτσι μειώνεται ο φόρος που καταβάλλουν κάθε χρόνο. Ο μηχανισμός αυτός ενσωματώθηκε στα εποπτικά τους κεφάλαια και θεωρήθηκε κρίσιμος για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Γιατί συνεχίζεται ακόμη;

Παρότι οι τράπεζες είναι πλέον ξανά κερδοφόρες, ο αναβαλλόμενος φόρος παραμένει υψηλός επειδή:

1. Τα συσσωρευμένα ποσά είναι τεράστια (άνω των €12 δισ.).

2. Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές δεν θέλουν απότομη απομείωση κεφαλαίων.

3. Οι τράπεζες αποσβένουν σταδιακά αυτά τα ποσά μέσω της κερδοφορίας τους.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2024–2026:

• οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 40% των εποπτικών κεφαλαίων των τραπεζών, αν και μειώνονται σταδιακά.

Μέχρι πότε θα ισχύει;

Δεν υπάρχει μία ημερομηνία λήξης για όλο το σύστημα, αλλά:

• οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές στοχεύουν σε σημαντική αποκλιμάκωση έως το 2027–2030,

• ενώ ορισμένες φορολογικές απαιτήσεις μπορούν να παραμείνουν για ακόμη μεγαλύτερο διάστημα.

Το ΔΝΤ και ο SSM πιέζουν για ταχύτερη μείωση επειδή θεωρούν ότι η ποιότητα των κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών εξαρτάται ακόμη υπερβολικά από κρατικές εγγυήσεις και όχι αποκλειστικά από «καθαρά» ιδιωτικά κεφάλαια.

Πώς συνδέεται με την πρόσφατη κερδοφορία

Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν πολύ υψηλή κερδοφορία λόγω:

• υψηλών επιτοκίων της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,

• αυξημένων εσόδων από τόκους,

• χαμηλότερων «κόκκινων δανείων»,

• προμηθειών,

• ψηφιοποίησης και μείωσης κόστους.

Τα καθαρά κέρδη των συστημικών τραπεζών κινήθηκαν σε επίπεδα άνω των €4 δισ. ετησίως την περίοδο 2024–2025, ενώ επανήλθαν και μεγάλα μερίσματα προς τους μετόχους.

Ακριβώς γι’ αυτό έχει ανοίξει δημόσια συζήτηση:

• γιατί οι τράπεζες έχουν πλέον ισχυρή κερδοφορία,

• αλλά συνεχίζουν να επωφελούνται από τον μηχανισμό του αναβαλλόμενου φόρου.

Οι υποστηρικτές του συστήματος λένε ότι:

• προστατεύεται η κεφαλαιακή επάρκεια,

• διασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα,

• αποφεύγονται νέες κρίσεις.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι:

• οι τράπεζες εμφανίζουν υψηλά κέρδη και διανέμουν μερίσματα,

• ενώ παράλληλα πληρώνουν μικρότερη πραγματική φορολογία λόγω των συμψηφισμών παλαιών ζημιών.