ΤΟ PSI και ποιούς έπληξε περισσότερο

 

ΤΟ PSI και ποιούς έπληξε περισσότερο

Το PSI (αγγλικά: Private Sector Involvement, ελληνικά: Συμμετοχή του Ιδιωτικού Τομέα, ΣΙΤ) είναι όρος που χρησιμοποιείται στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης 

Τι προέβλεπε

Το PSI περιλάμβανε:

• ονομαστικό «κούρεμα» ομολόγων περίπου 53,5%,

• αλλά σε καθαρή παρούσα αξία οι απώλειες ήταν πολύ μεγαλύτερες (συχνά 70%+).

Αφορούσε περίπου:

• €206 δισ. ομολόγων.

Θεωρείται:

• η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση κρατικού χρέους παγκοσμίως.

Σε ποιο μνημόνιο ανήκει

Το PSI συνδέεται κυρίως με το 2ο Μνημόνιο ( Greek goverment-debt crisis )

Στην πράξη:

• αποτέλεσε προϋπόθεση για τη νέα δανειακή σύμβαση του 2012.

Το PSI εφαρμόστηκε με διαφορετικό τρόπο ανά κατηγορία κατόχων ομολόγων και ανά νομικό καθεστώς των τίτλων. Αυτό είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της υπόθεσης.

Βασική διάκριση: Ελληνικού δικαίου vs ξένου δικαίου ομόλογα

Το 2012 υπήρχαν:

• ομόλογα υπό ελληνικό δίκαιο,

• και ομόλογα υπό αγγλικό / ξένο δίκαιο.

Η μεγάλη πλειονότητα ήταν ελληνικού δικαίου.

Το ελληνικό κράτος ψήφισε τον νόμο:
Greek government-debt crisis

και εισήγαγε αναδρομικά τις λεγόμενες:

• CACs (Collective Action Clauses).

Αυτό σήμαινε ότι:

• αν συμφωνούσε η πλειοψηφία,

• το «κούρεμα» επιβαλλόταν και στους υπόλοιπους κατόχους ελληνικού δικαίου ομολόγων.

Ποιους έπληξε περισσότερο

1. Έλληνες ιδιώτες πολίτες

Πολλοί Έλληνες:

• μικροομολογιούχοι,

• συνταξιούχοι,

• αποταμιευτές,

είχαν αγοράσει ελληνικά ομόλογα μέσω τραπεζών.

Αυτοί:

• υπήχθησαν υποχρεωτικά στο PSI,

• υπέστησαν μεγάλες απώλειες,

• χωρίς ουσιαστική εξαίρεση.

Υπήρξαν πολλές δικαστικές προσφυγές στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, αλλά τα ανώτατα δικαστήρια έκριναν τελικά το PSI νόμιμο λόγω «δημοσίου συμφέροντος».

2. Ελληνικές τράπεζες

Οι ελληνικές τράπεζες συμμετείχαν επίσης στο PSI και υπέστησαν τεράστιες ζημιές:

• περίπου €37–38 δισ.

Όμως υπήρξε βασική διαφορά:

Οι τράπεζες:

• ανακεφαλαιοποιήθηκαν,

• έλαβαν κρατική και ευρωπαϊκή στήριξη,

• απέκτησαν τον μηχανισμό αναβαλλόμενου φόρου,

• στηρίχθηκαν μέσω:

  • Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας

  • European Financial Stability Facility

  • European Stability Mechanism

Άρα:

• υπέστησαν ζημιά,

• αλλά διασώθηκαν συστημικά για να μην καταρρεύσει το τραπεζικό σύστημα.

3. Ξένοι θεσμικοί επενδυτές

Εδώ υπήρξαν διαφοροποιήσεις.

Ομόλογα ξένου δικαίου

Κάποια ξένα funds και επενδυτές κατείχαν:

• ομόλογα αγγλικού ή άλλου ξένου δικαίου.

Αυτά:

• δεν μπορούσαν να τροποποιηθούν μονομερώς τόσο εύκολα από την Ελλάδα,

• είχαν ισχυρότερη νομική προστασία.

Έτσι:

• ορισμένοι επενδυτές πληρώθηκαν πλήρως,

• ή διαπραγματεύθηκαν διαφορετικούς όρους,

• ή εξαιρέθηκαν από το υποχρεωτικό «κούρεμα».

Αυτό δημιούργησε έντονη πολιτική και κοινωνική κριτική στην Ελλάδα.

4. ΕΚΤ ( Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ) και ευρωσύστημα

Η European Central Bank είχε επίσης ελληνικά ομόλογα μέσω του SMP.

Πριν το PSI:

• έγινε ανταλλαγή των ομολόγων της ΕΚΤ με νέα,

• διαφορετικών σειριακών αριθμών,

• ώστε να εξαιρεθούν από το «κούρεμα».

Άρα:

• η ΕΚΤ ουσιαστικά προστατεύθηκε,

• ενώ ιδιώτες επενδυτές και Έλληνες πολίτες υπέστησαν απώλειες.

Αυτό ήταν μια μορφή «προνομιακής μεταχείρισης».

5. Ασφαλιστικά ταμεία και οργανισμοί

Ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία και δημόσιοι οργανισμοί είχαν επίσης μεγάλες απώλειες από το PSI.

Πολλά ταμεία:

• είδαν δραματική μείωση αποθεματικών,

• γεγονός που επηρέασε έμμεσα το ασφαλιστικό σύστημα τα επόμενα χρόνια.

Το PSI θεωρείται ακόμη σήμερα:

• η μεγαλύτερη κρατική αναδιάρθρωση χρέους στην παγκόσμια ιστορία,

• αλλά και μία από τις πιο αμφιλεγόμενες ως προς το ποιοι τελικά επιβαρύνθηκαν περισσότερο.